Tymianek właściwy (thymus vulgaris)

Tymianek pospolity (właściwy) to roślina, która stosowana jest jako przyprawa, a także surowiec leczniczy w farmacji. Stosuje się go w chorobach gardła, krtani i oskrzeli oraz pomocniczo w niestrawności. Surowcem wykorzystywanym w lecznictwie jest ziele tymianku oraz olejek tymiankowy. Substancjami zawartymi w zielu są flawonoidy, garbniki, fenolokwasy oraz olejek tymiankowy, którego głównymi składnikami są karwakrol, terpeny oraz tymol.

Preparaty z tymiankiem można nabyć bez recepty w aptece. Występują w postaci syropu (np. Herbapect), tabletek (np. Neoazarina), pastylek do ssania (np. Tymianek i podbiał), kropli (np. Inhalol) oraz mieszanek ziołowych (np. Mieszanki Apteczne Septosan Fix).

Spis treści

Jakie właściwości posiada tymianek?

W jakich chorobach stosowany jest tymianek?

Jak zaparzyć tymianek na kaszel?

Jakie są przeciwwskazania do stosowania tymianku?

Czy tymianek można stosować w ciąży?

Czy tymianek można stosować podczas karmienia piersią (podczas laktacji)?

Jakie są działania niepożądane tymianku?

 Źródła

Jakie właściwości posiada tymianek?

• Wyciągi z tymianku pospolitego pobudzają wydzielanie śluzu oraz wspomagają ruch rzęsek układu oddechowego, dzięki czemu wywierają działanie wykrztuśne.

• Olejek tymiankowy zawarty w surowcu działa odkażająco, bakteriobójczo i grzybobójczo.

• Wspomaga trawienie.

• Działa przeciwskurczowo.

• Olejek tymiankowy zastosowany zewnętrznie odstrasza owady, działa przeciwświądowo oraz  przeciwbólowo.

Aby wzmocnić działanie preparatów roślinnych na dolegliwości związane z chorobami gardła, krtani oraz oskrzeli, w ich składzie łączone są różne zioła o dopełniającym się działaniu. Przykładem ziół stosowanych łącznie w preparatach na choroby górnych dróg układu oddechowego jest tymianek wraz z podbiałem. Podbiał posiada właściwości powlekające błony śluzowe, dzięki czemu zmniejsza ich podrażnienie. Ponadto działa w podobny sposób do tymianku – wyzwala odruch wykrztuśny oraz posiada właściwości odkażające.

W jakich chorobach stosowany jest tymianek?

Preparaty z tymianku stosowane są głównie w chorobach gardła, oskrzeli oraz krtani. Znalazły zastosowanie w leczeniu chrypy oraz kaszlu produktywnym (mokrego) towarzyszącego przeziębieniu. Dodatkowo tymianek łagodzi objawy związane ze skąpą wydzieliną i suchością błon śluzowych górnych dróg oddechowych u pacjentów w podeszłym wieku. Ponadto surowiec może być używany pomocniczo w niestrawności.

Jak zaparzyć tymianek na kaszel?

Do sporządzenia naparu tymiankowego na kaszel należy użyć od 1 do 2 gramów suchego tymianku. Taką ilość surowca wystarczy zalać wrzącą wodą w objętości około 100 ml. Następnie filiżankę z naparem pozostawić pod przykryciem na 10-15 minut.

Napar z tymianku może być stosowany do trzech razy na dobę. Nie należy przekraczać maksymalnej dawki dobowej surowca, wynoszącej 6 g.

Jakie są przeciwwskazania do stosowania tymianku?

Preparatów z tymiankiem nie należy stosować u pacjentów uczulonych na roślinę, lub inne rośliny z rodziny Lamiaceae. Większość preparatów tymiankowych powinna być stosowana wyłącznie u osób dorosłych i młodzieży w wieku powyżej 12 lat, jednak są też takie, które mogą przyjmować dzieci powyżej 4. roku życia.

Inhalacja olejkiem tymiankowym lub kąpiel z jego dodatkiem jest przeciwwskazana w gruźlicy, nadciśnieniu tętniczym, nadczynności tarczycy, niewydolności serca oraz krążenia, a także w przebiegu chorób z występującą gorączką.

Czy tymianek można stosować w ciąży?

Ze względu na niewystarczającą ilość badań odnośnie bezpieczeństwa stosowania tymianku w trakcie trwania ciąży, nie zaleca się przyjmowania go w tym okresie.

Czy tymianek można stosować podczas karmienia piersią (podczas laktacji)?

Ze względu na niewystarczającą ilość badań odnośnie bezpieczeństwa stosowania tymianku podczas karmienia piersią (podczas laktacji), nie zaleca się przyjmowania go w tym okresie.

Jakie są działania niepożądane tymianku?

Podczas stosowania preparatów z tymiankiem mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości. Stosowanie olejku tymiankowego w dużych dawkach może wiązać się z wystąpieniem nudności, bólu głowy, zapalenia żołądka oraz uszkodzenia nerek. Należy pamiętać, że działania niepożądane mogą, ale nie muszą wystąpić u wszystkich pacjentów.

 Źródła:

• „Fitoterapia i leki roślinne” Eliza Lamer-Zarawska, Barbara Kowal-Gierczyk, Jan Niedworok

• EMA - Thymi herba

• WŁAŚCIWOŚCI LECZNICZE WYBRANYCH GATUNKÓW Z RODZAJU THYMUS Aleksandra Koźmińska, Katarzyna Kałużny

• „Rośliny lecznicze i ich praktyczne zastosowanie” Aleksander Ożarowski