Szczepionka wg Delbeta (delbet vaccine)

Szczepionka według Delbet’a, znana w Polsce jako "wojskowa Delbeta" lub "Propidon", została opracowana na początku XX wieku przez francuskiego lekarza Pierre’a Delbet’a. Jej celem było wspomaganie odporności organizmu poprzez stymulację układu odpornościowego. Szczepionka zawierała inaktywowane szczepy bakterii, takich jak paciorkowce, gronkowce oraz pałeczki ropy błękitnej (Pseudomonas aeruginosa), a stosowana była w leczeniu przewlekłych ropnych zakażeń oraz w celu wzmocnienia ogólnej odporności organizmu wobec tych patogenów.

Szczepionka według Delbeta nie jest już produkowana. Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia, od 23 marca 1998 r. nie mogła być przepisywana na receptach, co mogło pośrednio wpłynąć na decyzję o zaprzestaniu jej produkcji. W dostępnych źródłach brakuje informacji na temat badań klinicznych oraz dowodów potwierdzających skuteczność tej szczepionki.

Obecnie w Polsce dostępne są zarówno szczepienia obowiązkowe, jak i zalecane, które chronią przed wieloma groźnymi chorobami oraz mają udowodnioną skuteczność kliniczną.

Obowiązkowe szczepienia w Polsce są bezpłatne i obejmują:

• Gruźlica - szczepienie podawane noworodkom w pierwszych dobach życia.

• Wirusowe zapalenie wątroby typu B (HBV) - trzy dawki szczepionki podawane w schemacie 0-1-6 miesięcy.

• Błonica, tężec, krztusiec (DTP) - szczepienia w kilku dawkach od 2. miesiąca życia, z dawkami przypominającymi w późniejszym wieku. W ostatnim czasie odnotowano wzrost zachorowań na krztusiec (koklusz). W odpowiedzi na to, od 15 października 2024 roku, kobiety w ciąży objęto bezpłatnymi szczepieniami przeciwko krztuścowi, co ma na celu ochronę zarówno matki, jak i noworodka.

• Poliomyelitis (IPV) - szczepienie przeciwko polio podawane w kilku dawkach od 3. miesiąca życia.

• Haemophilus influenzae typu B - szczepienie chroniące przed zakażeniami Hib, podawane od 2. miesiąca życia.

• Pneumokoki (PCV) - szczepienie przeciwko Streptococcus pneumoniae, zalecane dla dzieci od 2. miesiąca życia (np. Pneumovax 23).

• Odra, świnka, różyczka (MMR) - szczepienie skojarzone podawane w 13.-15. miesiącu życia oraz dawka przypominająca w 6. roku życia.

• Szczepionka przeciwko zakażeniu rotawirusami. 

Zalecane szczepienia w Polsce obejmują:

• Grypa - coroczne szczepienie zalecane dla wszystkich osób od ukończenia 6. miesiąca życia, a zwłaszcza dla dzieci, osób starszych oraz osób z obniżoną odpornością. (np. Vaxigrip Tetra (przeciw grypie))

• Ludzki wirus brodawczaka (HPV) - szczepienie zalecane dla dziewcząt i chłopców w wieku od 9 do 14 lat, mające na celu ochronę przed nowotworami związanymi z HPV (np. Gardasil 9, Cervarix). Od 1 września 2024 r. szczepienia w ramach powszechnego programu szczepień przeciw HPV dostępne są dla osób po ukończeniu 9. roku życia do ukończenia 14. roku życia.

• Meningokoki (MenACWY, MenB) - szczepienia zalecane dla dzieci i młodzieży.

• Ospa wietrzna (VZV) -szczepienie zalecane dla osób, które nie chorowały na ospę wietrzną (np. Bexsero, Nimenrix).

• Kleszczowe zapalenie mózgu (KZM) - szczepienie zalecane dla osób przebywających na terenach o wysokim ryzyku występowania kleszczy (np. FSME-IMMUN 0,5 ml, Encepur K).

• Wirusowe zapalenie wątroby typu A (HAV) (np. Havrix Adult, Havrix 720 Junior).

Pomimo zniesienia stanu zagrożenia epidemicznego, nadal istnieje ryzyko zakażenia wirusem SARS-CoV-2, dlatego Ministerstwo Zdrowia zachęca do szczepień przeciwko COVID-19.

Osoby planujące podróże do egzotycznych krajów powinny również rozważyć szczepienia specyficzne dla regionu, do którego podróżują m.in:

• Żółta gorączka - szczepienie wymagane przy wjeździe do niektórych krajów Afryki i Ameryki Południowej (np. Stamaril).

• Dur brzuszny - szczepienie zalecane dla podróżujących do regionów o niskim standardzie sanitarnym, zwłaszcza w Azji Południowej.

• Cholera - szczepienie zalecane dla osób udających się do obszarów epidemicznych (np. Dukoral).

• Japońskie zapalenie mózgu - szczepienie zalecane dla osób planujących dłuższy pobyt na obszarach wiejskich w Azji Południowo-Wschodniej (np. Ixiaro).

Przed planowaną podróżą warto skonsultować się z lekarzem medycyny podróży, który pomoże dobrać odpowiednie szczepienia zgodnie z aktualnymi zaleceniami i sytuacją epidemiologiczną w danym kraju.

Źródła

1. https://www.gov.pl/web/zdrowie/hpv

2. https://www.gov.pl/web/gis/zalecane-szczepienia-dla-podrozujacych

3. https://www.gov.pl/web/zdrowie/szczepienia-obowiazkowe-i-zalecane

4. https://www.gov.pl/web/zdrowie/szczepionka-przeciw-krztuscowi-dla-kobiet-w-ciazy

5. https://www.gdziepolek.pl/kategorie/szczepionki-na-covid-19

6. https://www.gdziepolek.pl/kategorie/szczepionki-przeciw-durowi-brzusznemu

7. https://www.gdziepolek.pl/kategorie/szczepionki-przeciw-krztuscowi

8. https://www.gdziepolek.pl/kategorie/szczepionki-przeciw-pneumokokom

9. https://www.gdziepolek.pl/kategorie/szczepionki-przeciw-grypie