Flukonazol (fluconazole)

Flukonazol jest lekiem przeciwgrzybiczym, którego działanie polega na blokowaniu enzymu kluczowego dla wytwarzania ergosterolu – podstawowego składnika błony komórkowej grzybów. Skutkuje to uszkodzeniem błony, utratą jej funkcji ochronnych, zahamowaniem rozwoju i w efekcie zniszczeniem grzyba. 

Dostępny jest wyłącznie na receptę w postaci kapsułek (np. Fluconazole Aurovitas, Flucofast, Mycosyst), tabletek (np. Fluconazole Polfarmex), syropu (np. Fluconazin, Fluconazole Hasco) oraz iniekcji (np. Diflucan).

Jakie właściwości posiada flukonazol?

Flukonazol należy do grupy leków przeciwgrzybiczych (pochodnych triazolu). Działa na zakażenia wywołane przez grzyby chorobotwórcze, a także może być stosowany w zapobieganiu zakażeniom drożdżakami. Najczęstszą przyczyną zakażeń grzybiczych, na które działa, są drożdżaki z rodzaju Candida.

W jakich wskazaniach stosowany jest flukonazol?

• Kryptokokowe zapalenie opon mózgowych (grzybicze zakażenie mózgu) – leczenie i zapobieganie nawrotom.

• Kokcydioidomikoza – choroba układu oddechowego.

• Zakażenia wywołane przez drożdżaki Candida, wykryte we krwi, narządach wewnętrznych (np. serce, płuca) lub drogach moczowych.

• Zakażenia drożdżakowe (pleśniawki) błony śluzowej – zakażenie błony śluzowej jamy ustnej, gardła i otarć w jamie ustnej związanych ze stosowaniem protez zębowych.

• Zakażenia drożdżakowe narządów płciowych – zakażenia pochwy lub prącia, w tym zapobieganie nawrotom zakażeń pochwy.

• Grzybice skóry – np. grzybica stóp (tzw. „stopa atlety”), grzybica tułowia, pachwin, paznokci.

• Zapobieganie zakażeniom drożdżakowym u pacjentów z osłabionym i nieprawidłowo działającym układem odpornościowym (np. z neutropenią)

Czy flukonazol jest antybiotykiem?

Nie, flukonazol należy do grupy leków przeciwgrzybiczych, stosowanych w leczeniu zakażeń wywołanych przez grzyby chorobotwórcze. Nie ma właściwości bakteriobójczych ani bakteriostatycznych, nie jest więc antybiotykiem.

Jak powinno przyjmować się flukonazol?

Lek można stosować zarówno w trakcie jedzenia, jak i niezależnie od niego, popijając szklanką wody. Lek najlepiej przyjmować codziennie o tej samej porze.

Przez ile dni powinno stosować się flukonazol?

Okres kuracji flukonazolem jest ściśle uzależniony od typu, umiejscowienia oraz stopnia zaawansowania infekcji grzybiczej. Ostateczną decyzję o długości leczenia zawsze podejmuje lekarz.

Jakich leków nie stosować z flukonazolem? 

Leki wymienione poniżej w połączeniu z flukonazolem mogą powodować poważne zaburzenia rytmu serca:

• Cyzapryd (w leczeniu zaburzeń żołądka) 

• Erytromycyna (stosowany w leczeniu zakażeń) 

Jakie skutki uboczne mogą wystąpić po zastosowaniu flukonazolu?

Po zastosowaniu flukonazolu najczęściej występują łagodne działania niepożądane, takie jak ból głowy, dolegliwości żołądkowo-jelitowe (ból brzucha, biegunka, nudności, wymioty), zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych oraz wysypka. Mogą również pojawić się rzadko ciężkie reakcje skórne, uszkodzenie wątroby, a także zaburzenia rytmu serca.

Jakie środki ostrożności należy zachować podczas stosowania flukonazolu?

Należy zachować szczególną ostrożność i poinformować lekarza w przypadku występowania:

• zaburzeń czynności wątroby lub nerek,

• chorób serca, w tym arytmii,

• nieprawidłowego stężenia elektrolitów we krwi (potasu, wapnia, magnezu),

• ciężkich reakcji skórnych objawiających się swędzeniem, zaczerwienieniem skóry lub trudnościami w oddychaniu,

• objawów sugerujących niewydolność kory nadnerczy, takich jak przewlekłe zmęczenie, osłabienie mięśni, utrata apetytu, spadek masy ciała czy ból brzucha.

Ponadto, jeżeli leczenie flukonazolem okaże się nieskuteczne i zakażenie grzybicze nie ustąpi, konieczne będzie rozważenie alternatywnej terapii przeciwgrzybiczej, którą ustali lekarz.

Czy flukonazol można stosować w ciąży?

Flukonazol w ciąży stosuje się z dużą ostrożnością. W pierwszym trymestrze leku zwykle się unika, bo wtedy ryzyko wpływu na rozwijające się dziecko jest największe. Jednorazowa, mała dawka może być czasem dopuszczona, jeśli lekarz uzna, że jest to konieczne. Długotrwałe lub wysokie dawki w ciąży nie są zalecane. Najczęściej w tym okresie wybiera się bezpieczniejsze leczenie miejscowe. 

Czy flukonazol można stosować podczas karmienia piersią (podczas laktacji)?

Flukonazol przenika do mleka ludzkiego, osiągając stężenia mniejsze niż w osoczu. Karmienie piersią można kontynuować po podaniu pojedynczej standardowej dawki flukonazolu wynoszącej 150 mg lub mniej. Nie zaleca się karmienia piersią po przyjęciu wielu dawek flukonazolu lub po zastosowaniu dużej dawki.

Żródła:

1. https://www.mp.pl/pacjent/leki/subst.html?id=319

2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Flucofast

3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluconazole Aurovitas

4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluconazole Genoptim