Cukrzyca w ciąży

Dla kobiety spodziewającej się dziecka diagnoza cukrzycy to doświadczenie, które na pewno spędza sen z jej powiek. Najczęściej dowiaduje się o tym w drugim trymestrze ciąży po tzw. teście obciążenia glukozą. Polega on na pomiarze stężenia glukozy we krwi ciężarnej po wypiciu bardzo stężonego roztworu glukozy.

Skąd bierze się cukrzyca w ciąży?

Przyczyną zbyt dużej ilości cukru w organizmie kobiety jest działanie hormonów ciążowych: laktogenu łożyskowego, estrogenów, progesteronu i prolaktyny, które działają zmniejszają skuteczność insuliny. Czynnikami ryzyka cukrzycy ciężarnych są:

  • trzecia i kolejne ciąże,

  • wiek ciężarnej powyżej 35 roku życia,

  • nadwaga lub otyłość,

  • zespół policystycznych jajników,

  • wysoka masa urodzeniowa dziecka z poprzedniej ciąży,

  • cukrzyca w rodzinie,

  • urodzenie dziecka z wadą rozwojową,

  • nadciśnienie tętnicze przed ciążą.

Czy cukrzyca w ciąży jest niebezpieczna?

Typowa cukrzyca ciążowa stwierdzona między 24-28 tygodniem ciąży mija wraz z porodem. W okresie oczekiwania na dziecko nie powoduje ani wad rozwojowych u płodu ani też poronienia. Natomiast może być oznaką genetycznych predyspozycji do rozwoju tej jednostki chorobowej w późniejszym okresie życia mamy. Właściwa dieta, aktywny tryb życia, prawidłowa masa ciała po rozwiązaniu pozwolą zapobiec rozwojowi cukrzycy.

Stwierdzenie glikemii powyżej normy we wcześniejszych tygodniach ciąży, może niestety wskazywać na nierozpoznaną przed ciążą cukrzycę. Ten rodzaj cukrzycy niesie zagrożenie zwłaszcza u tych kobiet, których stężenia glukozy nie były zadowalające.

Zbyt wysokie stężenie glukozy (cukier łatwo przenika przez łożysko) we krwi płodu skutkuje zwiększoną produkcją insuliny, która wpływa na zbyt duży przyrost masy ciała płodu. Z tego powodu istotnym zagrożeniem wynikającym z cukrzycy ciążowej jest ryzyko urodzenia dziecka o masie ciała za dużej w stosunku do wieku ciążowego. Stwarza to ryzyko powikłań okołoporodowych dla mamy i dziecka.

Pacjentki po porodzie najbardziej obawiają się cukrzycy u swojego potomstwa. A problem może być zupełnie inny. Po porodzie trzustka dziecka nadal produkuje duże ilości insuliny, czego następstwem może być niedocukrzenie, groźne dla niedojrzałych jeszcze komórek nerwowych noworodka.

Pamiętajmy jednak, że cukrzyca unormowana i właściwie prowadzona nie stanowi istotnego zagrożenia dla przebiegu ciąży, zdrowia matki i dziecka.

Jak rozpoznać cukrzycę w ciąży?

W celu jej rozpoznania należy w określonym czasie oznaczyć stężenie glukozy we krwi ciężarnej.

Najszybciej, bo już w momencie stwierdzenia ciąży, badanie to przeprowadza się u ciężarnych z grupy ryzyka. W tym przypadku jest to od razu test obciążenia glukozą (doustny test tolerancji z 75 g glukozy).

Pozostałe ciężarne mają zalecenie oznaczenia stężenia glukozy we krwi na czczo. Jest to oznaczenie stężenia glukozy po 8-12 godzinach od ostatniego posiłku.

Stężenie poniżej 100 mg/dl jest prawidłowe i w tej sytuacji lekarz zaleca kolejne badanie między 24 a 28 tygodniem ciąży. Tym razem jest to doustny test tolerancji z 75 g glukozy. Nieprawidłowe stężenie glukozy we krwi na czczo (100-125 mg/dl) jest wskazaniem do jak najszybszego testu obciążenia glukozą.

Aby test ten został przeprowadzony właściwie:

  • przed testem ciężarna powinna odżywiać się jak dotychczas,

  • pierwsze pobranie krwi powinno nastąpić na czczo, po minimum 8 godzinach od spożycia ostatniego posiłku,

  • po pobraniu krwi na czczo, kobieta powinna wypić 75 g glukozy rozpuszczonej w szklance wody w ciągu 5 minut (aby uniknąć nudności lepiej rozpuścić glukozę w ciepłej wodzie)

  • przez 2 godziny od spożycia roztworu glukozy, ciężarna powinna czekać w pozycji siedzącej na kolejne pobranie krwi,

  • w tym czasie nie wolno spożywać żadnych posiłków i napojów.

Jeżeli w doustnym teście tolerancji glukozy stężenie glukozy w osoczu na czczo wynosi 100 mg/dl lub więcej albo po 2 godzinach wynosi 140 mg/dl lub więcej, konieczne jest skierowanie do diabetologa.

Jak leczyć cukrzycę w ciąży?

Leczenie cukrzycy ciążowej polega przede wszystkim na stosowaniu specjalnej diety, pomiarach stężeniach glukozy we krwi za pomocą glukometru oraz regularnych spacerach (o ile nie są przeciwwskazane).

Podstawą diety kobiety z cukrzycą ciężarnych są niewielkie, regularne posiłki. Produkty wskazane to: warzywa, niesłodkie owoce, ryby, nabiał, razowe pieczywo, kasza.

Kolejnym elementem leczenia cukrzycy ciążowej jest samokontrola glikemii za pomocą glukometru. Poziom glukozy we krwi należy mierzyć codziennie na czczo i godzinę po każdym posiłku. Poziom glukozy na czczo nie powinien wynosić więcej niż 90 mg/dl, a po posiłkach maksymalnie 140 mg/dl.

W celu potwierdzenia przyjmowania przez ciężarną właściwej ilości kalorii co kilka dni należy zbadać za pomocą testów paskowych (dostępnych w aptece pod nazwą Keto-Diastix) stężenie glukozy i ciał ketonowych w porannym moczu. Ich obecność świadczy o “głodzeniu” organizmu i konieczności dołożenia małej przekąski późnym wieczorem.

Czy insulina jest bezpieczna dla kobiet w ciąży?

Jest to obecnie jedyny stosowany lek w leczeniu cukrzycy u kobiet w ciąży. Insulina przenika przez łożysko w minimalnej ilości (1-3%). Zatem żadnych obaw, jest to lek bezpieczny dla przyszłej mamy i jej dziecka.

Leczenie insuliną należy wdrożyć, gdy stężenie glukozy oznaczone za pomocą glukometru przekracza na czczo 90 mg/dl lub/i stężenie poposiłkowe jest większe od 140 mg/dl.

Kobietom w ciąży chorym na cukrzycę należy podawać insulinę ludzką oraz jej analogi. Dawka insuliny powinna być dostosowana każdego dnia w zależności od wyniku pomiaru stężenia glukozy. Insulinę podaje się tylko na noc lub przed posiłkami w zależności od tego, która glikemia jest nieprawidłowa. W zależności od stosowanego preparatu insulinę podaje się od 4 do 7 razy dziennie. Insulinę wstrzykuje się za pomocą penów, czyli specjalnych wstrzykiwaczy insulinowych, których z powodzeniem można używać samodzielnie.

Różne preparaty insuliny różnią się szybkością, z jaką insulina zacznie działać, oraz czasem potrzebnym do wchłonięcia całej przyjętej dawki.

Insulina krótkodziałająca

Preparat tego typu sprawia, że insulina szybko pojawia się we krwi i ma krótki czas działania. Przyjęta pół godziny przed posiłkiem działa jest skuteczna przez 8 godzin.

Dostępne preparaty z insuliną krótkodziałającą to na przykład:

Insulina o pośrednim czasie działania

Ten rodzaj preparatu można przyjmować 1-1,5 godziny przed posiłkiem. Działa przez 24 godziny.

Przykładowe preparaty zawierające insulinę o pośrednim czasie działania to:

Insulina o przedłużonym czasie działania

Taka insulina przyjęta 1-1,5 godizny przed posiłkiem działa ponad 24 godziny.

Dostępne są następujące preparaty:

W przypadku cukrzycy ciążowej należy unikać insulin o przedłużonym działaniu, ponieważ jej efekt może być za wolny w stosunku do zmieniającego się zapotrzebowania na insulinę w trakcie ciąży.

Wysoki poziom cukru po ciąży

Na szczęście cukrzyca ciążowa zazwyczaj mija po porodzie. Zaleca się jednak podtrzymanie diety cukrzycowej, z uwzględnieniem wzrostu zapotrzebowania energetycznego w przypadku, gdy mama karmi dziecko piersią. Stężenie glukozy we krwi po porodzie należy mierzyć glukometrem na czczo przez około 7-10 dni.

Jeżeli w tym czasie stężenie glukozy będzie wciąż powyżej normy, kobieta powinna skonsultować się z lekarzem, który zaleci dalsze działania.

Polub nasz profil na Facebooku:


redaktor: Dina Dąbrowska
ostatnia zmiana: 2017-11-27 06:14:44

Dokładamy wszelkich starań, aby nasz artykuł jak najlepiej oddawał dostępne informacje, ale nie możesz go traktować jako konsultację farmaceutyczną. Przed zażyciem leku przeczytaj ulotkę, a w przypadku pytań skonsultuj się ze swoim lekarzem lub farmaceutą. Wszystkie prawa autorskie do artykułu są zastrzeżone przez GdziePoLek sp. z o.o.

Powiązane artykuły

Cukrzyca

Epidemia XXI wieku - tak w skrócie można opisać cukrzycę, a szczególnie częstość jej występowania w ostatnich latach oraz tendencję do wzrostu ilości osób na nią chorujących w przyszłości. W ciągu ostatnich 35 lat ilość osób cierpiących na cukrzycę wzrosła niemal o 50%. Co roku z powodu cukrzycy na świecie umiera więcej ludzi, niż łącznie na AIDS, malarię oraz gruźlicę. W Polsce rocznie z powodów powikłań cukrzycowych umiera aż 2% Polaków. Co gorsze, około 30% chorych w ogóle nie wie, że choruje.

Najnowsze pytania

Czy mam cukrzycę
Witam Ten problem spędza mi sen z powiek ...pierwsze badanie na czczo 99 drugie 94 wiec skierowano mnie na krzywa a tam wynik idealny 88/145/103 i br...
odpowiada Katarzyna Borkowska

apidra czy novorapid
jaka jest różnica między novorapid i apidra? z góry dziękuję za odpowiedź, Krzysztof
odpowiada Andrzej Śniegurski

Na Twoje pytania w temacie cukrzyca w ciąży odpowiadają nasi farmaceuci, lekarze i inni eksperci.

+ dodaj pytanie


Najnowsze filmy

Pojawienie się wady wzroku może być pierwszym objawem cukrzycy Pojawienie się wady wzroku może być pierwszym objawem cukrzycy
mojacukrzyca.tv

System Nightscout - dla kogo, po co i za ile? Wyjaśniamy! System Nightscout - dla kogo, po co i za ile? Wyjaśniamy!
mojacukrzyca.tv

Anna Śliwińska: Zmiany na liście leków refundowanych Anna Śliwińska: Zmiany na liście leków refundowanych
mojacukrzyca.tv

Światowy Dzień Wzroku: Diabetyku, pamiętaj o oczach! Światowy Dzień Wzroku: Diabetyku, pamiętaj o oczach!
mojacukrzyca.tv

Prof. Maciej Małecki: Stan opieki diabetologicznej w Polsce. Cukrzyca 2017 Prof. Maciej Małecki: Stan opieki diabetologicznej w Polsce. Cukrzyca 2017
mojacukrzyca.tv


Produkty

Poniżej produkty przypisane do tego tematu1.

1 przypisania produktów do tematów dokonuje redakcja, w skład której wchodzą farmaceuci. Producenci nie mają wpływu na skład lub kolejność listy. Jeśli widzisz, że na liście brakuje produktu, skontaktuj się z nami.