Cukrzyca w ciąży

Dla kobiety spodziewającej się dziecka, diagnoza cukrzycy ciążowej to doświadczenie, które może spędzać sen z powiek. Najczęściej dowiaduje się o tym w drugim trymestrze ciąży, po tzw. teście obciążenia glukozą. W naszym artykule piszemy, m.in. czy cukrzyca ciążowa jest niebezpieczna i jak leczyć cukrzycę powstałą w wyniku ciąży!

Nie masz czasu czytać? Obejrzyj film!

Skąd bierze się cukrzyca ciążowa?

Przyczyną zbyt dużej ilości cukru w organizmie kobiety jest działanie hormonów ciążowych: laktogenu łożyskowego, estrogenów, progesteronu i prolaktyny, które zmniejszają skuteczność insuliny. Czynnikami ryzyka cukrzycy ciężarnych są, m.in.:

  • wiek ciężarnej powyżej 35. roku życia,
  • trzecia i kolejna ciąża,
  • nadwaga lub otyłość,
  • zespół policystycznych jajników,
  • wysoka masa urodzeniowa dziecka z poprzedniej ciąży,
  • cukrzyca w rodzinie,
  • urodzenie dziecka z wadą rozwojową,
  • nadciśnienie tętnicze przed ciążą.

Jak rozpoznać cukrzycę ciążową?

W celu jej rozpoznania należy w określonym czasie oznaczyć stężenie glukozy we krwi ciężarnej.

Najszybciej, bo już w momencie stwierdzenia ciąży, badanie to przeprowadza się u ciężarnych z grupy ryzyka. W tym przypadku jest to od razu test obciążenia glukozą.

Pozostałe ciężarne mają zalecenie oznaczenia stężenia glukozy we krwi na czczo. Jest to oznaczenie stężenia glukozy po 8-12 godzinach od ostatniego posiłku.

Stężenie poniżej 100 mg/dl jest prawidłowe i w tej sytuacji lekarz zaleca kolejne badanie między 24-28 tygodniem ciąży. Tym razem jest to doustny test tolerancji glukozy (krzywa cukrowa). Nieprawidłowe stężenie glukozy we krwi na czczo (100-125 mg/dl) jest wskazaniem do jak najszybszego testu obciążenia glukozą.

Aby test tzw. krzywej cukrowej został przeprowadzony właściwie:

  • przed testem ciężarna powinna odżywiać się jak dotychczas,
  • pierwsze pobranie krwi powinno nastąpić na czczo, po minimum 8 godzinach od spożycia ostatniego posiłku,
  • po pobraniu krwi na czczo, kobieta powinna wypić 75 g glukozy rozpuszczonej w szklance wody w ciągu 5 minut (aby uniknąć nudności lepiej rozpuścić glukozę w ciepłej wodzie lub zastosować gotowy preparat smakowy), o rodzajach dostępnej w aptece glukozy piszemy - tutaj,
  • krew pobierana jest po 60 i 120 minutach od spożycia roztworu glukozy, w tym czasie nie wolno spożywać żadnych posiłków i napojów oraz jeśli to możliwe, należy pozostawać w pozycji siedzącej.

Jeżeli w doustnym teście tolerancji glukozy, jej stężenie w osoczu na czczo wynosi 100 mg/dl lub więcej, albo po 2 godzinach wynosi 140 mg/dl lub więcej, konieczne jest skierowanie do diabetologa.

Czy podwyższony poziom cukru w ciąży jest niebezpieczny?

Typowa cukrzyca ciążowa stwierdzona między 24-28 tygodniem ciąży mija wraz z porodem. Pod warunkiem wdrożenia odpowiedniego leczenia w trakcie ciąży, nie powoduje, ani wad rozwojowych u płodu, ani też poronienia. Natomiast może być oznaką genetycznych predyspozycji do rozwoju tej jednostki chorobowej w późniejszym okresie życia mamy. Właściwa dieta, aktywny tryb życia oraz utrzymanie prawidłowej masy ciała, pozwolą zapobiec rozwojowi cukrzycy po porodzie.

Stwierdzenie glikemii powyżej normy we wcześniejszych tygodniach ciąży, może też niestety wskazywać na nierozpoznaną przed ciążą cukrzycę. Taki stan wymaga wprowadzenia odpowiedniego leczenia już podczas ciąży i kontynuacji leczenia po jej rozwiązaniu.

Ponieważ cukier łatwo przenika przez łożysko, zbyt wysokie stężenie glukozy we krwi płodu skutkuje zwiększoną produkcją insuliny, co powoduje na zbyt duży przyrost masy ciała płodu. Z tego powodu istotnym zagrożeniem wynikającym z cukrzycy jest ryzyko urodzenia dziecka o masie ciała za dużej w stosunku do wieku ciążowego. Stwarza to ryzyko powikłań okołoporodowych dla mamy i dziecka.

Pacjentki po porodzie najbardziej obawiają się cukrzycy u swojego potomstwa. A problem może być zupełnie inny. Po porodzie trzustka dziecka nadal produkuje duże ilości insuliny, czego następstwem może być niedocukrzenie, groźne dla niedojrzałych jeszcze komórek nerwowych noworodka.

Jak leczyć cukrzycę ciążową?

Leczenie cukrzycy ciążowej polega przede wszystkim na stosowaniu specjalnej diety, pomiarach stężeniach glukozy we krwi za pomocą glukometru oraz regularnych spacerach (o ile nie są przeciwwskazane).

Podstawą diety kobiety z cukrzycą ciężarnych są niewielkie, regularne posiłki. Produkty wskazane to: warzywa, owoce o niskim ładunku glikemicznym, ryby, nabiał, razowe pieczywo, kasza.

Kolejnym elementem leczenia cukrzycy ciążowej jest samokontrola glikemii za pomocą glukometru. Poziom glukozy we krwi należy mierzyć codziennie na czczo i godzinę po każdym posiłku. Poziom glukozy na czczo nie powinien wynosić więcej niż 90 mg/dl, a po posiłkach maksymalnie 140 mg/dl.

W celu potwierdzenia przyjmowania przez ciężarną właściwej ilości kalorii, co kilka dni należy zbadać za pomocą testów paskowych (dostępnych w aptece, np. pod nazwą Keto-Diastix) stężenie glukozy i ciał ketonowych w porannym moczu. Ich obecność świadczy o “głodzeniu” organizmu i konieczności dołożenia małej przekąski późnym wieczorem.

Na szczęście cukrzyca ciążowa zazwyczaj mija po porodzie. Zaleca się jednak podtrzymanie diety cukrzycowej, z uwzględnieniem wzrostu zapotrzebowania energetycznego w przypadku, gdy mama karmi dziecko piersią. Stężenie glukozy we krwi po porodzie należy mierzyć glukometrem na czczo przez około 7-10 dni.

Jeżeli w tym czasie stężenie glukozy będzie wciąż powyżej normy, kobieta powinna skonsultować się z lekarzem, który zaleci dalsze działania.

Czy insulina jest bezpieczna dla kobiet w ciąży?

Jest to obecnie jedyny stosowany lek w leczeniu cukrzycy u kobiet w ciąży - zarówno cukrzycy ciążowej (powstałej w przebiegu ciąży), jak i tej wykrytej podczas ciąży (toczącej się wcześniej, ale diagnozowanej podczas ciąży). Insulina przenika przez łożysko w minimalnej ilości (1-3%). Zatem, insulina to lek bezpieczny dla przyszłej mamy i jej dziecka.

Leczenie insuliną należy wdrożyć, gdy stężenie glukozy oznaczone za pomocą glukometru przekracza na czczo 90 mg/dl lub/i stężenie poposiłkowe jest większe od 140 mg/dl.

Kobietom w ciąży chorym na cukrzycę ciążową należy podawać insulinę ludzką oraz jej analogi. Dawka insuliny powinna być dostosowana każdego dnia, w zależności od wyniku pomiaru stężenia glukozy. Z reguły, kobiety w ciąży korzystają z pomp insulinowych. Pompę w ramach Programu Fundacji WOŚP można wypożyczyć w kilku ośrodkach w kraju, dla kobiet z cukrzycą ciążową wypożyczenie jest bezpłatne, dla kobiet z leczoną cukrzycą typu I wypożyczenie jest częściowo finansowane.

Różne preparaty insuliny różnią się szybkością, z jaką insulina zacznie działać, oraz czasem potrzebnym do wchłonięcia całej przyjętej dawki.

Jakie rodzaje insulin mogą być stosowane podczas ciąży?

Insulina krótkodziałająca

Preparat tego typu sprawia, że insulina szybko pojawia się we krwi i ma krótki czas działania. Przyjęta pół godziny przed posiłkiem działa jest skuteczna przez 8 godzin.

Dostępne preparaty z insuliną krótkodziałającą to, m.in.:

Insulina o pośrednim czasie działania

Ten rodzaj preparatu można przyjmować 1-1,5 godziny przed posiłkiem. Działa przez 24 godziny.

Przykładowe preparaty zawierające insulinę o pośrednim czasie działania, to:


W przypadku cukrzycy ciążowej należy unikać insulin o przedłużonym działaniu (np. Lantus, Levemir Penfill), ponieważ jej efekt może być za wolny, w stosunku do zmieniającego się zapotrzebowania na insulinę w trakcie ciąży.

Polub nasz profil na Facebooku:


redaktor: Dina Dąbrowska
ostatnia zmiana: 16.11.2020 15:20:58

Dokładamy wszelkich starań, aby nasz artykuł jak najlepiej oddawał dostępne informacje, ale nie można go traktować jako konsultacji farmaceutycznej. Przed zażyciem leku należy przeczytać ulotkę, a w przypadku pytań skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą. Wszystkie podane w artykule nazwy produktów są przykładowe i nie stanowią żadnej formy reklamy. Wszystkie prawa autorskie do artykułu są zastrzeżone przez GdziePoLek sp. z o.o.

Skonsultuj się z lekarzem on-line

Potrzebujesz recepty? Odczuwasz niepokojące objawy? Teraz możesz odbyć konsultację z lekarzem nie wychodząc z domu.

Umów telekonsultację

Najnowsze pytania

Jakie warunki musi spełniać pacjent, aby uzyskać refundacje na lek Trulicity?
Jakie warunki musi spełniać pacjent aby uzyskać refundacje na lek Trulicity?
odpowiada Katarzyna Domagała

W jakiej cenie jest Janumet?
W jakiej cenie jest u państwa lek janumet?
odpowiada Katarzyna Domagała

Czy istnieje zamiennik leku Xigduo?
Witam chciałem się dowiedzieć czy jest jakiś odpowiednik leku Xigduo 5 Mg/1000 Mg tańszy lub z refundacją? Czy nie jestem trochę naciągany pośrednio ...
odpowiada Katarzyna Borkowska

Kiedy będzie dostępny lek Glucophage 500 mg?
Kiedy będzie dostępny Glucophage 500?
odpowiada Marta Janocha

Jaka jest skuteczność suplementu diety SWANSON Cinnamon Gymnema Mulberry complex?
Mam pytanie o skuteczność swanson cinnamon gymnema mulberry , jak to wspomaga przy problemach z cukrem
odpowiada Marta Janocha

Jak należy dawkować insulinę Tresiba?
Witam jak dozuje się Tresibe w zależności od wskazań insuliny np.120 lub 180 rano na czczo.
odpowiada Ewa Pilch

Na Twoje pytania w temacie cukrzyca w ciąży odpowiadają nasi farmaceuci, lekarze i inni eksperci.

Twój adres IP i wybrana lokalizacja zostaną zapisane. Polityka Prywatności.

Produkty

Poniżej produkty przypisane do tego tematu1.

1 przypisania produktów do tematów dokonuje redakcja, w skład której wchodzą farmaceuci. Producenci nie mają wpływu na skład lub kolejność listy. Jeśli widzisz, że na liście brakuje produktu, skontaktuj się z nami.