Przewodnik po lekach przeciwzakrzepowych

Czym są leki przeciwzakrzepowe i kto powinien je stosować? Kiedy trzeba przyjmować antykoagulanty i jakie są przeciwwskazania do ich stosowania? Czy leki przeciwzakrzepowe dostępne są wyłącznie na receptę? Na te i inne pytania odpowiadamy w naszym przewodniku.

Co to są leki przeciwzakrzepowe?

Leki przeciwzakrzepowe, czyli inaczej leki na rozrzedzenie krwi, to duża grupa preparatów, których głównym celem jest hamowanie zlepiania się płytek krwi i przeciwdziałanie niebezpiecznym zakrzepom. Leki te stosowane są m.in. w celu zapobiegania i leczenia choroby zakrzepowo-zatorowej oraz w leczeniu schorzeń objawiających się nadmierną krzepliwością krwi.

Kto powinien stosować leki przeciwzakrzepowe?

  • osoby narażone na wystąpienie żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, m.in. zakrzepicy żył głębokich, zatorowości płucnej, niedokrwiennego udaru mózgu,
  • pacjenci z chorobą niedokrwienną serca,
  • osoby z miażdżycą naczyń,
  • osoby po zawale serca,
  • osoby długotrwale unieruchomione, np. nieprzytomni w ciężkim stanie klinicznym, osoby starsze,
  • osoby po wypadkach, u których wymagane jest noszenie opatrunku gipsowego,
  • pacjenci przechodzące duże operacje chirurgiczne, takie jak wymiana stawu biodrowego lub kolanowego,
  • chorzy poddawani zabiegom kardiochirurgicznym, takim jak np. wszczepienie sztucznej zastawki serca.

Jakie są rodzaje leków przeciwzakrzepowych?

Leki przeciwzakrzepowe dostępne na receptę

Antagoniści witaminy K: acenokumarol (np. Acenocumarol WZF, Sintrom) i warfaryna (np. Warfin). Działanie tych leków polega na hamowaniu syntezy czynników krzepnięcia krwi w wątrobie, dzięki czemu proces krzepnięcia nie jest aktywowany. Leki te wymagają monitorowania parametrów krzepnięcia, głównie protrombinowego czasu krzepnięcia (PT) wyrażonego jako INR.

Leki hamujące aktywność trombiny: heparyna niefrakcjonowana (np. Coaparin), heparyna drobnocząsteczkowa (np. enoksaparyna - Clexane, Neoparin), syntetyczne analogi hirudyny (np. Angiox) oraz dabigatran (np. Pradaxa). Leki te dezaktywują trombinę, przez co traci ona swoje właściwości antykoagulacyjne.

Heparyna niefrakcjonowana była podawana podskórnie, dożylnie lub miejscowo na skórę. Ze względu na ryzyko wystąpienia krwiaka nie wolno podawać jej domięśniowo. Na początku stosowania wymaga kontrolnych badań laboratoryjnych krwi, określającego czas częściowej tromboplastyny po aktywacji (APTT). Obecnie została zastąpiona bezpieczniejszą i bardziej nowoczesną heparyną drobnocząsteczkową, która podawana jest wyłącznie podskórnie (pacjent sam może wykonać zastrzyk) i nie wymaga kontroli parametrów krzepnięcia.

Syntetyczne analogi hirudyny, np. biwalirudyna, stosowane są wyłącznie w warunkach szpitalnych, dlatego leki, jak np. Angiox, nie są dostępne w aptekach.

Dabigatran dostępny jest w postaci tabletek doustnych. Lek stosowany jest głównie u pacjentów w zapobieganiu zakrzepicy przed lub po zabiegu alloplastyki, czyli wymiany zużytej głowy kości udowej na metalową lub ceramiczną i zastąpieniu panewki stawowej plastikową lub metalową wkładką. Nie wymaga kontroli czynników krzepnięcia.

Bezpośrednie inhibitory czynnika Xa przyjmowane doustnie: rywaroksaban (np. Xarelto), apiksaban (np. Eliquis). Leki te przyjmowane są doustnie. Poprzez hamowanie aktywności czynnika Xa, zapobiegają wytwarzaniu trombiny, a tym samym przeciwdziałają powstawaniu zakrzepu. Stosowane są głównie u pacjentów po zabiegach chirurgicznych. Nie wymagają kontroli czynników krzepnięcia.

Leki przeciwzakrzepowe dostępne bez recepty

Leki przeciwzakrzepowe z kwasem acetylosalicylowym, np. Acard, Aspifox, Polocard, Proficar. Działanie leku polega na selektywnym hamowaniu enzymu cyklooksygenazy 1 (COX-1), dzięki czemu aktywność tromboksanu (substancja biologicznie czynna powodująca zlepianie się płytek krwi) zostaje zahamowana, co zapobiega tworzeniu skrzepów i zatorów w naczyniach wieńcowych i zmniejsza ryzyko wystąpienia zawału serca.

Heparyna niefrakcjonowana do stosowania miejscowego na skórę, np. Lioton, Fortiven Activ Gel, Heparizen, Heparin-Hasco. Heparyna w postaci maści i żelu wykorzystywana jest do miejscowego stosowania w przypadku zakrzepowego zapalenia żył powierzchownych, w terapii żylaków kończyn dolnych oraz urazach tkanek miękkich, widocznych na skórze jako siniaki.

Kto nie powinien stosować leków przeciwzakrzepowych?

  • pacjenci ze skazą krwotoczną wrodzoną lub nabytą,
  • pacjenci uczuleni na leki przeciwzakrzepowe,
  • osoby ze świeżym krwawieniem wewnątrzczaszkowym,
  • pacjenci przed planowanym zabiegiem chirurgicznym,
  • osoby, u których stwierdzono samoistne lub pourazowe krwawienie podpajęczynówkowe,
  • pacjenci z chorobą wrzodową żołądka lub dwunastnicy, u których istnieje wysokie ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego,
  • pacjenci z guzami mózgu lub bezpośrednio po operacji mózgu, narządu wzroku lub rdzenia kręgowego,
  • cierpiący na retinopatię cukrzycową,
  • kobiety ciężarne nie mogą stosować leków z grupy antagonistów witaminy K, gdyż mają one działanie teratogenne (powodujące wady rozwojowe płodu),
  • pacjenci z ostrym zapaleniem osierdzia lub rozwarstwieniem aorty.

Jakie działania niepożądane mają leki przeciwzakrzepowe?

Z jakimi lekami i suplementami nie należy łączyć leków przeciwzakrzepowych?

Czy leki przeciwzakrzepowe są bezpieczne?

Stosowanie leków przeciwzakrzepowych starej generacji (acenokumarol i warfaryna) niesie za sobą większe ryzyko wystąpienia krwawień, w porównaniu z lekami nowej generacji (riwaroksaban, apiksaban), ponadto wymaga monitorowania czynników krzepnięcia, co może być uciążliwe dla pacjentów. Niewątpliwą zaletą leków przeciwzakrzepowych starej generacji jest możliwość szybkiego odwrócenia efektu przeciwzakrzepowego, co jest szczególnie ważne w sytuacji przedawkowania, krwawień samoistnych lub pourazowych oraz pilnych procedur zabiegowych.

Niestety, jak do tej pory nie wynaleziono antidotum pozwalającego zahamować przeciwzakrzepowe działanie leków nowej generacji, zatem nie ma możliwości zatrzymania krwotoku powstałego np. na skutek wypadku czy przedawkowania, u pacjentów przyjmujących te leki.

Aby terapia z użyciem leków przeciwzakrzepowych była skuteczna i bezpieczna, należy ściśle przestrzegać dawkowania i pozostawać pod kontrolą lekarza w trakcie całego okresu leczenia, a w razie wystąpienia niepokojących objawów niepożądanych należy natychmiast skonsultować się ze specjalistą.

Polub nasz profil na Facebooku:


redaktor: Agnieszka Soroko, mgr farm.
ostatnia zmiana: 20.08.2019 06:50:38

Dokładamy wszelkich starań, aby nasz artykuł jak najlepiej oddawał dostępne informacje, ale nie można go traktować jako konsultacji farmaceutycznej. Przed zażyciem leku należy przeczytać ulotkę, a w przypadku pytań skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą. Wszystkie podane w artykule nazwy produktów są przykładowe i nie stanowią żadnej formy reklamy. Wszystkie prawa autorskie do artykułu są zastrzeżone przez GdziePoLek sp. z o.o.

Powiązane artykuły

Skonsultuj się z lekarzem on-line

Potrzebujesz recepty? Odczuwasz niepokojące objawy? Teraz możesz odbyć konsultację z lekarzem nie wychodząc z domu.

Tylko 59,00 zł za konsultację z lekarzem ogólnym. A także 25 innych specjalizacji.

Umów telekonsultację

Najnowsze pytania

Kto może skorzystać z odpłatności 30% na lek Xarelto?
Proszę o informacje -komu przysługuje rabat 30% dla Xarelto 15 mg na receptę?
odpowiada Olga Sierpniowska

Jaki jest zamiennik leku Xarelto?
Jaki jest zamiennik leku xarelto?
odpowiada Olga Sierpniowska

Czy lek Fraxiparine jest bezpłatny dla seniorów?
mama ma 93 lata czy ten lek jest dla niej bezpłatny
odpowiada Katarzyna Domagała

Czy można jednocześnie stosować leki Acard, Mesopral i Fenardin?
Czy można stosować Acard iFenardin gdy bierze się Mesopral40
odpowiada Katarzyna Domagała

Dlaczego apteki nie podają cen na portalu Gdziepolek? Jaka jest cena leku Eliquis w Krakowie?
po co ten portal skoro ceny Leku Eliquis ne są podane a różnice są duże między aptekami od 120 zł do nawet 450 zł za op. 5mg 56szt Przynajmniej w Kra...
odpowiada Karolina Zygmunt

Czy Areplex może zastąpić Decilosal?
czy areplex zastąpi decilosal,którego brałem dwa razy dziennie?
odpowiada Olga Sierpniowska

Na Twoje pytania w temacie przewodnik po lekach przeciwzakrzepowych odpowiadają nasi farmaceuci, lekarze i inni eksperci.

Twój adres IP i wybrana lokalizacja zostaną zapisane. Polityka Prywatności.

Produkty

Poniżej produkty przypisane do tego tematu1.

1 przypisania produktów do tematów dokonuje redakcja, w skład której wchodzą farmaceuci. Producenci nie mają wpływu na skład lub kolejność listy. Jeśli widzisz, że na liście brakuje produktu, skontaktuj się z nami.