Mononukleoza - choroba pocałunków

Choroba pocałunków - brzmi tajemniczo? Wcale nie jest to rzadkie zjawisko. Czujesz się rozbity, łamie cię w kościach, pobolewa w gardle, a gorączka nie spada od kilku dni? To zwykłe przeziębienie czy mononukleoza zakaźna?

Czym jest mononukleoza?

Mononukleoza to choroba zakaźna, objawami przypominająca grypę. Wywoływana jest przez wirusa Epsteina–Barr, w skrócie EBV, należącego do wirusów opryszczki.

Zachorowanie daje trwałą odporność, czyli jest to choroba jednorazowa.

Kto może zarazić się mononukleozą?

Nie bez powodu mononukleozę kojarzy się z pocałunkiem, ponieważ zakażenie następuje na skutek kontaktu ze śliną lub wydzielinami osoby zakażonej. Warto jednak pamiętać, że zarazić się nią można na wiele różnych sposobów. Wystarczy wypicie z kubka, na którym pozostała ślina osoby zakażonej wirusem EBV.

Największą grupą ryzyka jest młodzież w okresie dojrzewania oraz maluszki w wieku przedszkolnym, które w zwyczaju mają branie do buzi wspólnych zabawek czy lizanie jednego lizaka. Zarazić się mogą również rodzice, np. oblizując smoczek swojego dziecka.

Jakie są objawy mononukleozy?

Po zadomowieniu się w śliniankach, wirus nie od razu daje o sobie znać. Pierwsze objawy pojawiają się w okresie 30-50 dni od jego wniknięcia.

Mononukleoza rozpoczyna się od ogólnego rozbicia i braku apetytu. Chory skarży się na ból kończyn, pleców, gardła, głowy, katar oraz gorączkę (38-40°C). Na tym etapie najłatwiej pomylić mononukleozę z przeziębieniem lub grypą.

Dołącza pobolewanie w górnej części jamy brzusznej po lewej stronie – to powiększona śledziona. Zwiększają się oraz uwrażliwiają na dotyk węzły chłonne pod żuchwą, w pachwinach, na szyi. Pojawia się drobna wysypka oraz najbardziej charakterystyczny objaw mononukleozy - zapalenie migdałków. Pokrywają się one szaro-białym nalotem. Wyczuwalny jest nieprzyjemny zapach z ust. Te objawy pozwalają pomylić mononukleozę z anginą. Cechą odróżniającą są wykwity na podniebieniu, których nie obserwuje się w jej przebiegu. Czasami występuje opuchlizna powiek, łuków brwiowych oraz nasady nosa.

Mononukleoza trwa od 14 do 30 dni, a pełny powrót do zdrowia zajmuje około 8 tygodni. Do czasu ustąpienia gorączki i zmniejszenia się węzłów chłonnych należy pozostać w domu.

Wirus jest aktywny nawet do pół roku od zakończenia choroby, więc przez cały ten czas może dochodzić do zarażania kolejnych osób.

Czy z mononukleozą należy iść do lekarza?

Po zaobserwowaniu symptomów choroby należy udać się do lekarza rodzinnego. Na podstawie rozmowy z pacjentem i obserwacji jest on często w stanie potwierdzić lub wykluczyć mononukleozę.

Wirus atakuje krwinki białe (leukocyty). Zwiększa ich liczbę oraz zmienia wygląd - pojawiają się mononukleary, czyli duże komórki z jednym jądrem. Właśnie dlatego, jeśli lekarz ma wątpliwości, czy doszło do zakażenia, wykonuje się badanie krwi pacjenta, a czasem też enzymów wątrobowych.

Antybiotyki na mononukleozę

Antybiotyki nie leczą mononukleozy. Zdarza się jednak, iż lekarz myśli, że pacjent ma zakażenie bakteryjne, więc przepisuje mu antybiotykampicylinę (np. Ampicyllin TZF) lub amoksycylinę (np. Amotaks, Duomox, Ospamox). Organizm potraktuje go jako substancję obcą - alergen, co spowoduje pojawienie się uczulenia - grudkowo-plamistej wysypki na tułowiu. To objaw stawiający jasną diagnozę - doszło do zakażenia mononukleozą.

Leki na mononukleozę

Z mononukleozą organizm musi poradzić sobie sam. Zazwyczaj leczymy się objawowo preparatami dostępnymi w aptece bez recepty. Stosujemy leki obniżające temperaturę, zmniejszające ból głowy i mięśni, m.in.: ibuprofen (np. Ibum Forte, Nurofen), paracetamol (np. Apap, Pedicetamol, Efferalgan), chłodne okłady na łydki i pachwiny.

Ból gardła uśmierzą preparaty w sprayu z substancją o działaniu odkażającym i miejscowo znieczulającym, np. Gardimax medica spray, Orofar Total Action, Envil Gardło. Ukojenie daje też ssanie kostek lodu, płukanie naparem z rumianku lub szałwii (np. Rumianek Fix, Szałwia Fix) czy gotowych mieszanek (np. Septosan).

Niekiedy objawy są tak nasilone, że lekarz zaleca podanie sterydów w zastrzykach - hydrokortyzonu (np. Corhydron 25) lub deksametazonu (np. Dexaven), które otrzymać można wyłącznie na receptę.

Niestety, do tej pory nie udało się opracować skutecznej szczepionki przeciwko mononukleozie. Nie działają na nią też leki przeciwwirusowe.

Domowe sposoby na mononukleozę

Dieta chorego powinna być lekkostrawna, ale bogata w witaminy oraz płyny (np. koktajle owocowo-warzywne, przecierane zupy). Zadbajmy o regularne wietrzenie pomieszczeń oraz nawilżanie powietrza. Można skropić poduszkę kilkoma kroplami olejku eterycznego (np. Olbas Oil, Olejek eukaliptusowy), który ułatwi oddychanie przy katarze, czy zastosować specjalne plastry (np. Aromactiv, Coldisol). Powrotowi do formy najlepiej posłuży wypoczynek i duża ilość snu.

Powikłania po mononukleozie

Powikłania po kontakcie z wirusem są rzadkie, ale poważne. Należą do nich zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, mięśnia sercowego i tkanek wokół serca, nerwów obwodowych czy zapalenie płuc. Najgroźniejsze jest pęknięcie śledziony.

Wymienione powikłania najczęściej występują u osób z wrodzonym niedoborem odporności, ciężkimi chorobami płuc czy serca, u których terapia glikokortykosteroidami kończy się niepowodzeniem. Jeśli poza mononukleozą pacjent nie cierpi na żadne choroby współtowarzyszące, aby uniknąć powikłań należy stosować się do zaleceń lekarza, do ustąpienia objawów pozostać w łóżku, unikać wysiłku fizycznego oraz kontaktu z chorymi.

Polub nasz profil na Facebooku:


redaktor: Agnieszka Soroko, mgr farm.
ostatnia zmiana: 11.03.2019 22:22:27

Dokładamy wszelkich starań, aby nasz artykuł jak najlepiej oddawał dostępne informacje, ale nie można go traktować jako konsultacji farmaceutycznej. Przed zażyciem leku należy przeczytać ulotkę, a w przypadku pytań skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą. Wszystkie podane w artykule nazwy produktów są przykładowe i nie stanowią żadnej formy reklamy. Wszystkie prawa autorskie do artykułu są zastrzeżone przez GdziePoLek sp. z o.o.

Najnowsze pytania

Na Twoje pytania w temacie mononukleoza - choroba pocałunków odpowiadają nasi farmaceuci, lekarze i inni eksperci.

Twój adres IP i wybrana lokalizacja zostaną zapisane. Polityka Prywatności.

Produkty

Poniżej produkty przypisane do tego tematu1.

1 przypisania produktów do tematów dokonuje redakcja, w skład której wchodzą farmaceuci. Producenci nie mają wpływu na skład lub kolejność listy. Jeśli widzisz, że na liście brakuje produktu, skontaktuj się z nami.